Fen_Bilimleri_Dersinde_Tamamlayici_Olcme.pdf

School
The University of Nairobi*
*We are not endorsed by this school
Course
BS EVOLUTIONA
Pages
13
Upload Date
Feb 10, 2024
Uploaded by ChiefPheasantMaster1095 on coursehero.com
Mediterranean Journal of Humanities mjh.akdeniz.edu.tr V/2 (2015) 351-363 Fen Bilimleri Dersinde Tamamlay ı c ı Ölçme ve De ğ erlendirme Yakla ş ı mlar ı n ı n Tutum ve Ba ş ar ı ya Etkisi The Effect of Complementary Measurement and Assessment Approach on the Attitude and Success in Science and Technology Course Fatih Ş EKER Hakan SERT  Öz: Bu ara ş t ı rman ı n amac ı , geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici olarak tamam- lay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı m ı kullan ı m ı n ı n ö ğ rencilerin Fen Bilimleri dersindeki tutum ve ba ş ar ı lar ı na olan etkisini s ı namakt ı r. Deneysel çal ı ş ma haz ı r gruplar üzerinde yap ı lm ı ş t ı r. Mevcut üç ş ubeden ikisi kura ile atanm ı ş t ı r. Ara ş t ı rman ı n çal ı ş ma grubunu biri deney (n=17) di ğ eri kontrol (n=17) grubu olmak üzere iki s ı n ı f olu ş turmaktad ı r. Ara ş t ı rmada ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullan ı lm ı ş t ı r. Deney grubuna geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici olarak tamamlay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı , kontrol grubuna ise sadece geleneksel ölçme ve de ğ er- lendirme yakla ş ı mlar ı ara ş t ı rmac ı taraf ı ndan uygulanm ı ş t ı r. Uygulama öncesi deney ve kontrol gruplar ı na uygulama öncesinde ve sonras ı nda " Fen Bilgisi Dersi Tutum " ölçe ğ i ile " Akademik Ba ş ar ı Testi " envanterleri ön test olarak uygulanm ı ş t ı r. Ara ş t ı rmadan elde edilen verilerin analizi tek faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) kullan ı larak de ğ erlendirilmi ş tir. Sonuç olarak, geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici olarak uygulanan tamamlay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı n uygu- land ı ğ ı deney grubundaki ö ğ renciler ile sadece geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı n uygu- land ı ğ ı kontrol grubundaki ö ğ rencilerin akademik ba ş ar ı lar ı ve fen bilgisi dersine yönelik tutumlar ı aras ı nda manidar bir fark ı n olmad ı ğ ı saptanm ı ş t ı r. Anahtar sözcükler : Fen Bilimleri Ba ş ar ı s ı , Fen Bilgisine Yönelik Tutum, Tamamlay ı c ı Ölçme ve De ğ erlendirme, Rubrik Abstract: The purpose of this research is to examine the effect of complementary measurement and assessment approach supporting traditional measurement and assessment approaches, on the attitude and success in Science and Technology course. The experimental study was made on ready groups. Two classes out of three were assigned by drawing. The study group of the research consists of two classes, one of which is the experiment group (n=17) and the other is the control group (n=17). In the research, experimental pattern with pre-test post-test control group was employed. Complementary measurement and assessment approaches supporting traditional measurement and assessment approaches were applied to experiment group and only traditional measurement and assessment approaches were applied to control group by the researcher. " Science and Technology Course Attitude " and " Academic Success Test " inventories were applied to experiment and control groups as pretest before application. The analysis of the data obtained from the study was assessed using the one factor covariance analysis (ANCOVA). As a result, there was no significant difference observed between the Science and Technology Course attitude and academic success of the students both in the experiment group and in control group. Keywords: Science and Technology Success, Attitude Towards Science and Technology, Complementary Measurement and Assessment, Rubric Doktora Ö ğ r., Kastamonu Üniversitesi, E ğ itim Fakültesi, İ lkö ğ retim Bölümü, Kastamonu. [email protected]  Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, E ğ itim Fakültesi, İ lkö ğ retim Bölümü, Antalya. [email protected] DOI: 10.13114/MJH.2015214577 Geliş Tarihi: 29.08.2015 Kabul Tarihi: 04.10.2015
Fatih Ş EKER & Hakan SERT 352 İ nsano ğ lu var oldu ğ u günden itibaren sürekli çevresinde olup bitenleri gözlemlemi ş , hem kendi varl ı k nedenlerini hem de olaylar ı n olu ş nedenlerini aç ı klama gayretine girmi ş tir (Çepni et al. 2009). Bunu takiben sürekli bir bilgi art ı ş ı olmu ş , beraberinde yeni teknolojiler üretilmi ş ve geli ş tirilmi ş tir (Tan & Temiz 2003). Bütün geli ş me ve de ğ i ş meler do ğ rultusunda ülkeler, mevcut durumlar ı n ı daha üst seviyeye ta ş ı mak için e ğ itime büyük yat ı r ı mlar yapmaktad ı r. E ğ itim, bir ülkenin siyasi ve sosyal alanlarda ileriye dönük hedeflerinin gerçekle ş tirilmesinde anahtar bir rol oynamaktad ı r. Bir ülkede verilen e ğ itimin niteli ğ i ne kadar yüksek ise o ülkede geli ş mi ş lik seviyesi de o denli yüksektir (Y ı ld ı r ı m 2006). E ğ itim, " insanl ı ğ ı n ki ş ili ğ ini besleme süreci " ile " insan sermayesine yap ı lan yat ı r ı m " olarak kabul edilmektedir. En genel tan ı m ı yla " istendik davran ı ş olu ş turma ya da istendik davran ı ş de ğ i ş tirme süreci " olarak tan ı mlanan e ğ itim, toplumun süzgeçten geçirilmi ş de ğ erlerinin, ahlak standartlar ı n ı n bilgi ve beceri birikimlerinin yeni nesillere aktar ı lmas ı ile ilgilidir (Senemo ğ lu 2011). E ğ itimin en sonunda ula ş mak istedi ğ i hedef, bireylerin ya ş am kalitesinin yükseltilmesi, ya ş am için gerekli bilgi ve becerilerin kazand ı r ı lmas ı , yeteneklerin ve tutumlar ı n geli ş tirilmesi olarak ifade edilir (Bloom 1979). Bu hedefler do ğ rultusunda bireylerin nitelikli olarak yeti ş tiril- mesi e ğ itime, e ğ itimin istenilen düzeyde olmas ı ise etkili e ğ itim programlar ı n ı n olu ş turulmas ı na ba ğ l ı d ı r (Arslan-Cansever 2009). E ğ itim programlar ı dura ğ an de ğ ildir yani e ğ itim programlar ı ça ğ ı n gereksinimlerine uygun olarak geli ş tirilir (Demirel 2011). Türkiye'de fen program ı geli ş en dinamikler göz önünde bulundurularak de ğ i ş tirilmi ş tir. 2004 y ı l ı öncesinde uygulanan fen program ı nda daha çok davran ı ş ç ı yakla ş ı m a ğ ı r basm ı ş , 2004 y ı l ı nda yap ı land ı rmac ı yakla ş ı ma geçilmi ş ve 2013 y ı l ı nda yap ı land ı rmac ı yakla ş ı m ı da temel alan ara ş t ı rma ve sorgulamaya dayal ı fen program ı benimsenmi ş tir (MEB 2013). Yap ı land ı r- mac ı yakla ş ı ma geçilmeden önce geleneksel ö ğ retme yöntemleri benimsenmekteydi. Bu dönemde birey, yetkili otoritelerin belirledi ğ i yeterlilikleri yine onlar ı n belirledi ğ i yöntemlerle kazanmaktayd ı (Choi et al . 2011). Geleneksel ö ğ retme yöntemleri uygulanan s ı n ı flarda ö ğ ren- cilerin kendi ö ğ renme süreçlerinin sorumlulu ğ unu ta ş ı yamayacak kadar edilgen olmalar ı ve ba ğ ı ms ı z dü ş ünme f ı rsat ı verilmemesi ö ğ rencilerin özgüven, güdü, sosyallik ve yarat ı c ı l ı klar ı n ı yok edip, onlar ı n üst düzey dü ş ünme becerileri kazanmalar ı na ket vurmaktad ı r (El-Koumy 2011; Ün-Aç ı kgöz 2011). Geleneksel ö ğ retimin bu ş ekilde toplumsal gereksinimlere ters dü ş mesi ve ça ğ ı yakalayan bireyler geli ş tirmek amac ı yla 2004 ve 2013 y ı llar ı nda yap ı lan de ğ i ş iklikler ile beraber ö ğ retmen merkezli anlay ı ş tan ö ğ renci merkezli anlay ı ş a geçilmi ş tir (A ş kar et al . 2005; MEB 2013). Ö ğ renciyi merkeze alan yap ı land ı rmac ı e ğ itim ortamlar ı , bireylerin çevreleriyle daha fazla etkile ş imde bulunmas ı na, kendi ö ğ renmelerinden sorumlu olmas ı na, üst düzey ş ünme becerilerinin geli ş mesine ve bilginin transfer edilebilmesine f ı rsat verecek ş ekilde olu ş turulmal ı d ı r. Bu tür e ğ itsel ortamlar sayesinde bireyler, zihinlerinde daha önce yap ı lan- d ı rd ı klar ı bilgilerin do ğ rulu ğ unu s ı nama, yanl ı ş lar ı n ı düzeltme ve hatta önceki bilgilerinden vazgeçerek yerine yenilerini koyma f ı rsat ı elde ederler (Perkins 1999; Gültekin et al . 2007). Yap ı land ı rmac ı yakla ş ı m ı n öngördü ğ ü ö ğ renci merkezli anlay ı ş a geçi ş süreci, program ı n önemli bir uygulamas ı olan ölçme ve de ğ erlendirme sürecine dikkat çekmi ş tir. Bu durum ölçme de ğ erlendirme boyutunda de ğ i ş ikli ğ e gitme zorunlulu ğ unu ortaya ç ı karm ı ş ve bu boyutta tamamlay ı c ı de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı esas al ı nm ı ş t ı r (Lawrenz et al . 2001; Erdin 2010). Fen Bilimleri 2004 program ı ndan önce ö ğ renciler geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı ile de ğ erlendiriliyordu. Bu yöntemlerle ö ğ renci ba ş ar ı s ı n ı n de ğ erlendirilmesi, genellikle ö ğ retim sürecinden ayr ı ve daha çok ürüne a ğ ı rl ı k verecek bir ş ekilde ele al ı nmakta; bu amaçla daha çok seçmeli ve k ı sa cevapl ı testlerle, yaz ı l ı ve sözlü yoklamalara önem verilmekteydi (Gelbal & Kelecio ğ lu 2007; Kavaliauskien ė et al . 2007). Bu ölçme ve de ğ erlendirme anlay ı ş ı nda, ö ğ renci- leri ba ş ar ı l ı ya da ba ş ar ı s ı z olarak s ı n ı fland ı rmak yeterli olurken ö ğ renci hangi kriterlere göre
Fen Bilimleri Dersinde Tamamlay ı c ı Ölçme ve De ğ erlendirme Yakla ş ı mlar ı n ı n Tutum ve Ba ş ar ı ya Etkisi 353 de ğ erlendirilece ğ ini bilmemekte, kendi durumunun fark ı nda olamamakta, ezberleyerek kolay- l ı kla yapabilece ğ i ya da çok az bir çaba ile üstesinden gelebilece ğ i sorular ı içeren s ı navlarla kar ş ı kar ş ı ya kalmaktayd ı . Bunun sonucunda da ö ğ renciler dü ş ünmeyi, tart ı ş may ı , yorum yap- may ı ve ele ş tirmeyi önemsemeyerek büyümekteydi (Anderson 1998; Çiftçi 2010). Ayr ı ca fen ö ğ retiminin amaçlar ı ndan olan ö ğ renciye bilgiye ula ş ma ve bilgiyi kullanma yollar ı n ı n, bilimsel süreç becerilerinin ve fen okuryazarl ı ğ ı n ı n kazand ı r ı l ı p kazand ı r ı lmad ı ğ ı da geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı yla test edilememektedir (Lederman et al . 2002). Geleneksel sistem ö ğ renciyi ölçme ve de ğ erlendirme sürecinde pasif tutmakta ve ürün veya süreci de ğ erlendirmede ö ğ rencilere f ı rsat tan ı mamakta, onlar ı sürecin d ı ş ı nda tutmaktad ı r (Baniabdelrahman 2010). Ülkeler fen ve matematik alanlar ı ndaki ba ş ar ı lar ı n ı , geli ş imlerini görebilmek için TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study), PISA (Programme for International Student Assessment) ve PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) gibi uluslararas ı kar ş ı la ş t ı rma s ı navlar ı na kat ı lmaktad ı r. Bu s ı navlar bireylerin sadece bilimsel bilgilerinin de ğ il üst düzey dü ş ünme becerilerini de ölçmektedir. Türkiye'deki ö ğ rencilerin uluslararas ı düzeyde yap ı lan bu s ı navlarda fen ba ş ar ı lar ı n ı n dü ş ük seviyede oldu ğ u tespit edilmi ş tir (Uzun et al . 2010). Geleneksel sistemin aksine, ö ğ renmede bireysel farkl ı l ı klar ı dikkate alan, bireyin kendine özgü özelliklerini ön plana ç ı kararak herkesin sahip oldu ğ u bilgilerle yeni ald ı ğ ı bilgileri ken- dine özgü biçimde yap ı land ı rd ı ğ ı n ı öne süren, bu nedenle de ö ğ retim yöntemleri ve teknikleri- nin mümkün oldu ğ unca çe ş itlendirilmesi gerekti ğ ini vurgulayan yeni ö ğ renci merkezli yakla- ş ı mda, ölçme ve de ğ erlendirmede de ö ğ rencilere bilgi, beceri ve tutumlar ı n ı sergileyebilecekleri de ğ erlendirme f ı rsatlar ı sunulmas ı n ı n gereklili ğ i vurgulanmaktad ı r (Chang & Wu 2011; Poon et al . 2009). Bu ara ş t ı rmada, Fen Bilimleri, " I ş ı k " ünitesinde, geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici nitelikteki tamamlay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı na göre düzenlenen ve yürütülen bir ö ğ retim sürecinin, 7. s ı n ı f ö ğ rencilerinin fen bilgisi dersine kar ş ı tutum ile fen bilimleri dersi ba ş ar ı s ı na etkisine belirlenmek amaçlanm ı ş t ı r. Bu amaca yönelik olarak alt problemler a ş a ğ ı da belirtilmi ş tir: Fen bilimleri dersinde geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici nitelik- teki tamamlay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı n kullan ı ld ı ğ ı deney grubu ile geleneksel ölçme de ğ erlendirme yakla ş ı m ı n ı n kullan ı ld ı ğ ı kontrol grubu ö ğ rencilerinin, uygulama önce- sinde ve sonras ı nda, fen bilgisi dersi tutum ölçe ğ inden ald ı klar ı puanlar ı aras ı nda manidar bir fark var m ı d ı r? Fen bilimleri dersinde geleneksel ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı destekleyici nitelik- teki tamamlay ı c ı ölçme ve de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı n kullan ı ld ı ğ ı deney grubu ile geleneksel ölçme de ğ erlendirme yakla ş ı mlar ı n ı n kullan ı ld ı ğ ı kontrol grubu ö ğ rencilerinin, uygulama önce- sinde ve sonras ı nda, akademik ba ş ar ı testinden ald ı klar ı puanlar aras ı nda manidar bir fark var m ı d ı r? Yöntem Ara ş t ı rma Modeli Bu ara ş t ı rma, 7. s ı n ı f Fen Bilimleri Dersi Ö ğ retim Program ı 'ndaki hedefleri gerçekle ş tirmeye yönelik olarak " Tamamlay ı c ı Ölçme ve De ğ erlendirme " yakla ş ı mlar ı n ı kullan ı m ı n ı n duyu ş sal özelliklere etkisini ve ö ğ retme-ö ğ renme sürecindeki hedeflenen davran ı ş lar ı kazand ı rmadaki etkinli ğ ini kontrollü olarak belirlemeye çal ı ş mas ı yönüyle deneysel niteliktedir. Ara ş t ı rmada, ön-test son-test denkle ş tirilmemi ş desen kullan ı lm ı ş t ı r. Deneme süreci iki grup üzerinden gerçekle ş tirilmi ş tir. Gruplar rastgele yolla deney ve kontrol grubu olarak atanm ı ş t ı r. Uygulama
Page1of 13
Uploaded by ChiefPheasantMaster1095 on coursehero.com